Heb je door toedoen van een ander letsel opgelopen, bijvoorbeeld bij een verkeersongeval of een ongeval op het werk? Dan heb je recht op smartengeld.
Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade. Het gaat om de pijn, het verdriet, de angst en het verlies aan levensvreugde die je ervaart door een ongeluk of ander ingrijpend voorval waarvoor een ander aansprakelijk is. De hoogte van het smartengeld werd lange tijd bepaald aan de hand van de ANWB Smartengeldgids. In de praktijk bleek deze gids echter onoverzichtelijk door de grote diversiteit aan rechterlijke uitspraken. Bovendien hanteerden civiele rechters en strafrechters vaak uiteenlopende bedragen.
Om het vaststellen van smartengeld consistenter en inzichtelijker te maken, werkt de Rechtspraak sinds 1 januari 2026 met zes nieuwe aanbevelingen, gebaseerd op de Rotterdamse Schaal. Wat houden de nieuwe aanbevelingen precies in? Dat lees je in deze blog!
Het smartengeld wordt voortaan bepaald met behulp van de Rotterdamse Schaal (aanbeveling 1)
Vanaf 1 januari 2026 gebruiken rechters in letselschadezaken de Rotterdamse Schaal als hulpmiddel bij het bepalen van het smartengeld. De Rotterdamse Schaal geeft een overzicht van verschillende soorten letsel en bijbehorende richtbedragen. Daarbij wordt gekeken naar de ernst van het letsel en de gevolgen daarvan voor het slachtoffer. Meer weten over de Rotterdamse Schaal? Lees dan ook onze eerdere blog over de Rotterdamse Schaal en het smartengeld.
Jonge slachtoffers krijgen meer smartengeld (aanbeveling 2)
Een belangrijk verschil tussen de Smartengeldgids en de Rotterdamse Schaal is dat er bij blijvend letsel extra aandacht is voor kinderen en jongvolwassenen. Zij leven vaak langer met de gevolgen van het letsel. Daarom kan het smartengeld worden verhoogd:
- voor slachtoffers tot en met 14 jaar: 25% extra
- voor slachtoffers van 15 tot en met 29 jaar: 15% extra
Als slachtoffer krijg je meer smartengeld als sprake is van ernstige verwijtbaarheid of opzet (aanbeveling 3)
Als iemand opzettelijk letsel veroorzaakt bij een ander, gaat de Rechtspraak ervan uit dat dit zorgt voor meer leed en impact bij het slachtoffer. In zulke gevallen kan de rechter het smartengeld verhogen met 10% tot 25%.
Bij jonge slachtoffers wordt de hoogte van het smartengeld anders berekend als het letsel is veroorzaakt door opzet of ernstige verwijtbaarheid (aanbeveling 4)
Indien jonge slachtoffers tot 29 jaar letsel oplopen door opzet of ernstig verwijtbaar handelen, is sprake van een combinatie van aanbeveling 2 en 3. Dit betekent dat het smartengeld per categorie (leeftijd en oorzaak) wordt verhoogd en deze verhogingen bij elkaar worden opgeteld.
Heb je meerdere soorten letsel opgelopen, dan wordt de hoogte van het smartengeld daarop aangepast (aanbeveling 5)
Heb je door één ongeval meerdere soorten letsel opgelopen, zoals nekklachten, een enkelbreuk en hersenletsel? Dan geldt het volgende uitgangspunt:
- Het zwaarste letsel telt volledig mee
- Het op één na zwaarste letsel telt voor 50% mee
- Overig letsel telt niet mee, maar kan wel leiden tot een hoger bedrag voor de twee zwaarste soorten letsel.
Na het optellen van de bedragen voor de twee zwaarste soorten letsel, kan het smartengeld worden verhoogd als sprake is van een minderjarig slachtoffer of opzet.
Slachtoffers met een langere hersteltermijn krijgen meer smartengeld (aanbeveling 6)
Hoelang je last houdt van het letsel verschilt per persoon en per situatie. Een gecompliceerde beenbreuk heeft meestal meer tijd nodig om te herstellen dan een kneuzing.
Ben je binnen zes maanden na het ongeval klachtenvrij? Dan spreken we van kortdurend letsel. Heb je na zes maanden nog klachten, maar herstel je binnen twee jaar? Dan valt dit onder langdurig letsel. Zijn er twee jaar na het ongeval nog steeds klachten, dan is sprake van blijvend letsel.
Hoe langer het herstel duurt, hoe langer je te maken hebt met pijn, beperkingen en ongemak. Daarom hanteert de Rechtspraak het uitgangspunt: hoe langer de klachten aanhouden, hoe hoger het smartengeld. Het is aan de rechter om dit per zaak te beoordelen.
Wat betekenen deze aanbevelingen concreet voor jou als slachtoffer?
Als slachtoffer van letselschade is het belangrijk dat jouw pijn, verdriet en verlies aan levensvreugde serieus worden genomen en eerlijk worden gecompenseerd. De nieuwe aanbevelingen op basis van de Rotterdamse Schaal zorgen naar mijn overtuiging voor meer duidelijkheid, meer gelijkheid tussen vergelijkbare letselschadezaken en een betere onderbouwing van smartengeldvergoedingen. Dat helpt slachtoffers om beter te begrijpen waar zij recht op hebben en voorkomt onnodige discussies met verzekeraars.
Tegelijkertijd blijft maatwerk essentieel. Geen enkel letselschadegeval is hetzelfde. Ik vind het daarom belangrijk om verder te kijken dan richtlijnen alleen en jouw persoonlijke situatie centraal te stellen. Heb je letselschade opgelopen en wil je zeker weten dat je krijgt waar je recht op hebt, inclusief een passende smartengeldvergoeding? Dan sta ik je graag bij met deskundig en betrokken advies, zodat jij je kunt richten op herstel, rust en het opnieuw oppakken van je leven.
